PL EN DE

KROMSKI I SYNOWIE

Kołowrotki i krosna, toczenie w drewnie. 
Rzemiosło artystyczne dla miłośników przędzenia i tkania.

Tkanie


Tkanie jest techniką wykonywania materiałów , która jest znana ludzkości od tysiącleci.

Istnieje wiele rodzajów krosien i warsztatów tkackich.

Chcemy tu bliżej opisać krosno Kromskich – Harfę.


Budowa krosna Harfa


Główne części krosna to:

- składana rama z obrotowymi wałkami

- siatka ( sztywna nicielnico-płocha)

- bloki

- kijki do których przywiązujemy osnowę

Harfa to krosno typu „ rigid heddle”. Z angielskiego „rigid heddle”- można by to przetłumaczyć jako sztywna nicielnico – płocha.

W naszym krośnie Harfa nazwa tej części to siatka. Jeżeli jest o małej szerokości i służy to tkania wąskich wyrobów – krajek , pasków - to funkcjonuje jeszcze jedna nazwa - bardko.


Z obu stron ramy znajdują się 2 obrotowe wałki. Na przedni nawijamy utkany materiał , na tylnym znajduje się nawinięta osnowa.


Plastikowa siatka składa się z szeregu szczelinek w które wkładamy osnowę. Co drugą nić osnowy przetykamy przez „oczko” znajdujące się na siatce. Ta nitka pozostaje „ na stałe”. Nitki , które znajdują się w szczelinach zmieniają pozycję „ góra” - „dół” , dzięki czemu możemy przez nie przetykać czółenko z wątkiem.

Na boku ramy znajdują się bloki ,które posiadają 3 pozycje ( wcięcia) dla siatki. Środkowa pozycja jest neutralna ( na niej ustawiamy siatkę , kiedy robimy przerwę w tkaniu). Pozostaje pozycje to „góra- dół”

Siatki mają określoną gęstość nitek. Typowa siatka , która znajduje się w zestawie krosna to 10 dent , czyli 10 nitek na 2,5 cm. Analogicznie 8 dent - 8 nitek na 2,5 cm oraz 12 dent – 12 nitek na 2,5 cm – to siatki dodatkowe do tkania grubszych lub cieńszych materiałów.

Na krośnie możemy używać siatki o dowolnej gęstości , musi się jedynie zgadzać szerokość siatki i krosna. Możliwa jest również praca na dwóch siatkach. Na ramie krosna znajdują się otwory do zamocowania dodatkowych bloków do drugiej siatki.. Jedna siatka odpowiada pracy na dwóch nicielnicach, dwie siatki - czterech nicielnicach.


Jeżeli chcemy w prosty sposób wprowadzić dodatkowe wzory , możemy użyć podbieraka , czyli drewnianej listewki , która jest w komplecie krosna.


Zakładanie osnowy


Na Harfie możliwe są 2 sposoby przygotowania osnowy :

- za pomocą pojedynczego kołka

- za pomocą ramy i kołków na odwrotnej stronie krosna

Kiedy używamy pojedynczego kołka do założenia osnowy , trwa to nieco krócej , ale wymaga miejsca ( najlepiej długiego stołu). Tak długo dopóki nie zakończymy zakładać osnowy , stół będzie „ zajęty”.

Drugi sposób – na ramie z kołeczkami , umożliwia przygotowanie dłuższej osnowy. W każdej chwili czynność tę możemy przerwać. Natomiast zakładanie osnowy na krosno musi się odbywać na stole ( lub krosno może być na podstawie do krosna) , ale nie ma już znaczenia „długość” stołu.

Zapraszamy do obejrzenia filmów o tkaniu na Harfie:

 

_